George, 5 april 2008
Thailand Koh Phangan

No worries

Zodra men ziet dat je toerist bent (en gek genoeg hebben ze dat bij mij meteen door) proberen ze je zoveel mogelijk geld afhandig te maken. Motordrivers, restauranthouders, hoteleigenaren, allemaal proberen ze, hoe aardig en behulpzaam ook, een slaatje te slaan uit jouw toerist-zijn. Nu ook weer: "You want short tour sir, only 30 minutes?" "No thank you, just to the airport please", zeg ik tegen de motordriver met stoer, zwartleren jack, die me vervoert op een bijzonder grote motor voor deze korte afstandjes. Zo'n jack lijkt me meer iets voor hoog in de bergen, bedacht ik me nog. Ik kon toen niet weten dat ik dat een paar dagen later zelf kon testen.

Ik vloog van midden Vietnam naar Hanoi in het noorden. Na het inchecken van mijn bagage dronk ik nog even een kop koffie met de motordriver, die me vertelde dat hij ook langer te huur is (als in: een aantal dagen of weken), een principe dat onder de naam Easy Riders bekend is in de backpackerswereld. Menigeen is ervan overtuigd dat er geen betere manier is om Vietnam te ontdekken dan achterop bij een ervaren motorrijder, en er leek me maar een manier te bestaan om na te gaan of dat ook echt zo is.

Drie dagen later stond motordriver Thang om 9 uur 's ochtends klaar op de afgesproken plek in Hanoi. Ik had niet stilgezeten, was in de tussentijd zowaar ziek geworden (verkeerde cola gedronken) en had nog even snel een tour gedaan door de Halong Bai, waar je kilometerslang niets anders ziet dan rotsen die uit het water oprijzen en spierwitte vogels die voor beboste hellingen langscheren, net als op TV. En boten, heel veel grote, houten boten, volgeladen met toeristen. Je moet wel een beetje mazzel hebben; dit alles is het mooist als het niet mist, zoals bij ons het geval was. Daardoor bleef zo'n zeventig procent van de tijd het zicht beperkt tot grote, houten boten, volgeladen met toeristen. Gelukkig straalde de zon wel eventjes toen we een grot gingen bezoeken (dan is lekker weer een must) en gingen kayakken. Het is maar goed dat ik niet speciaal daarvoor die tour had geboekt: drie keer met je peddel op het water slaan en dat onderdeel was ook weer voorbij. Er was echter genoeg entertainment op de boot: een stomdronken kapitein die probeerde de vrouwelijke passagiers te versieren, de gezamelijke maaltijd waarbij de tafelschikking gebaseerd was op het bedrag dat men voor de tour betaald had (daar kwamen we pas na het eten achter, toen alle luxe en minder luxe gerechten al eerlijk door ons over alle tafels verdeeld waren) en ratten die gezellig over je voeten heen sprongen als je 's nachts naar het toilet ging.

De eerste uren bij Thang achterop waren waardeloos. Het weer was slecht, bar slecht zelfs, en de route was enorm saai. Je hebt van die steden waar je ook echt weg bent als je de stadsgrens passeert, maar Hanoi is meer het type stad waar je nog kilometers lang troosteloze industrie en illegale vuilstort passeert.
Het was echter ook meteen het laatste moment in de tijd met Thang dat er iets te mekkeren viel. Het landschap werd hoe langer hoe mooier, de mensen hoe langer hoe vriendelijker en het eten lekkerder en lekkerder. En de motor hoe langer hoe beroerder.

Het begon vrij onschuldig: aan het eind van de eerste dag had Thang aan wat onderdelen zitten peuteren, ogenschijnlijk meer uit hobbyisme dan uit noodzaak. Ik zat er met een biertje en m'n camera naast en nee, ik hoefde echt niet te helpen, want 'you don't worry, no problem, I know, I studied engineer, you don't worry.' Prima, I don't worry. De volgende dag ging het echter goed fout. Wat er precies gebeurde weet ik niet, maar we reden een helling op en toen ineens, achteruit, de helling weer af. Thang haalde alle tassen van de motor af, begon de schroeven, te rommelen en, aan de intonatie en het volume te horen, schofterig te vloeken, maar 'you don't worry, I know, you don't worry.' Of ik met alle tassen en troep wilde wachten, hij zou wel even terugrollen naar een zojuist gepaseerd dorp om te kijken of ze ergens nog een onderdeeltje hadden liggen en dan kwam alles in orde. Daar zat ik, op een berghelling in Noord-Vietnam. Achter me een herder en wat geiten, af en toe een motor die voorbijraasde en verder volledige rust. Er zijn, zo besloot ik, beroerdere plekken om met pech te stranden. Links Thang die geluidloos de helling afrolde in de richting van het dorp, en rechts de strakblauwe lucht boven de bergen. Een paar minuten later: links geen Thang, rechts gitzwarte wolken en achter me ineens geen herder en geiten meer. Het leek me tijd voor actie. Ik deed Thangs leren jack aan (inderdaad best aangenaam in de bergen), slingerde de twee backpacks over mijn schouder en sprintte met de helmen en wat losse spullen, naar beneden. Ik dook het eerste overdekte terras op wat ik zag: net op tijd, want het onweer barstte direct goed los. Toen ik eens goed om me heen keek, zag ik dat minstens drie generaties van dezelfde familie me aanstaarden. Communicatie bleek totaal onmogelijk, alleen Coca Cola begrepen ze. Circa dertien paar ogen bleven me aanstaren, anderhalf uur lang, totdat Thang me van dit uiterst ongemakkelijke samenzijn kwam verlossen op een rammelend, nogal treurig klein brommertje. 'We have big problem' zei hij, en als een Aziaat dat durft toe te geven, geloof me, dan heb je echt gedonder.

Onderweg op het geleende brommertje had hij al verklapt dat er iets in de electronica in de fik was gevlogen en dat hij wat had moeten sleutelen, eenmaal bij de garage aangekomen herkende ik zijn motor nauwelijks meer. Werkelijk alles wat losgeschroefd kon worden lag verspreid rond het frame, ogenschijnlijk zonder enige systematiek. Wat heet: toen na weer uren sleutelen de boel weer in elkaar werd geschroefd hield men drie schroefjes en een nogal groot, gebogen stuk metaal over: 'no problem, you don't worry, I know, no problem.'

Het ging zowaar goed. De te volgen route moest door alle vertraging wat aangepast worden, en dat was de beste beslissing die we ooit hadden kunnen nemen. We kwamen al niet bijster veel toeristen tegen, maar nu we dwars door de bergen een stuk afsneden kwamen we echt in onondekt gebied. Twee dagen lang ben ik geen toerist tegengekomen, en dat is vrij uniek in Azië. Overal waar we stopten om te eten, te drinken, banden te plakken of even te wachten tot de motor niet meer rookte staarden de mensen me aan. Op een keer, toen Thang met zeven locals weer aan de motor aan het klussen was werd ik uitgenodigd om bij een familie te komen eten. We begrepen elkaar nauwelijks, maar ze vonden het duidelijk prachtig om een blanke kerel in huis te hebben. Ze wilden me allemaal aanraken en met me op de foto, en wat begon als een etentje met vader, moeder en hun kind, en oma, eindigde met een huiskamer vol gezinnen en andere nieuwsgierigen die ook even kwamen kijken. En terwijl ik Thang buiten alsmaar harder hoorde schelden en tieren, deed ik hevig mijn best om alle geldende fatsoensnormen zo goed mogelijk toe te passen: niet met je voeten naar mensen of Boedha-beelden wijzen, geen hoofden aanraken, netjes knikken en met gevouwen handen bedanken voor het eten. Zo goed en zo kwaad als het kon heb ik een adres opgeschreven om foto's naartoe te sturen, al kan ik me werkelijk niet voorstellen dat een Nederlands postbedrijf dat Vietnamese gekrabbel kan thuisbrengen.

Ik heb me geen moment echt druk kunnen maken over die haperende motor van Thang, ik vond het eerder sneu voor hem dat zijn inkomstenbron er de brui aan gaf (gelukkig had hij er thuis nog acht staan). Op het laatst ging er zoveel mis dat het gewoon hilarisch werd. Met de kaart erbij hielden we weddenschappen over het aantal kilometers dat we in een keer af konden leggen (de lekke voorband had ik goed, inclusief locatie en moment), als we een steile helling opreden zongen we liederen om de motor positief te beïnvloeden en toen we eenmaal in eindbestemming Sapa aankwamen hebben we dat gevierd alsof we zes weken onderweg waren geweest. Na nog twee heerlijke dagen daar gingen we met de trein terug naar Hanoi waar ik het vliegtuig pakte naar Bangkok. Een dag later stond ik daar vroeg in de ochtend op het vliegveld tussen de taxichauffeurs, ook met zo'n sneu bordje. Ik stond zo een uurtje wat kleffe omhelzingen te bekijken en besloot dat dat toch nog veel schandaliger en genanter moest kunnen. Heleen, altijd in voor een grapje, dacht er gelukkig net zo over. De scene die volgde had het programma Hello Goodbye zeker een paar strenge Kijkwijzer-icoontjes opgeleverd, als het er al niet volledig uit was geknipt.

Zo snel mogelijk vertrokken we uit Bangkok, ik was er alles behalve gecharmeerd van en Heleen bleek al net zo enthousiast, dus dat was makkelijk. Een idee van een route was er nog niet echt, maar Chiang Mai was volgens menigeen een niet te missen plek in Thailand, en in de nachttrein, die zo belachelijk instabiel op de rails stond dat ik me voortdurend moest vastgrijpen om niet uit het bovenbed te lazeren, hadden we genoeg tijd om in de Lonely Planet te lezen wat er zo onmisbaar aan Chiang Mai was.
We hebben er een jungletour gedaan met als absoluut hoogtepunt het bambooraften bij laag water. Het is hier al wekenlang kurkdroog, waardoor het bambooraften niet veel meer inhield dan een langwerpig, houten vlot met vereende krachten twee kilomter over de grindbodem van een beek heen slepen. Andere onderdelen van de tour waren grandioos, en het biertje in het bergdorp na de eerste dag, toen we bijna een kilometer vrijwel verticaal een berg op waren geklauterd, was een van de lekkerste tot nu toe.

Deze dodelijk vermoeiende tocht had de honger naar avontuur en activiteit echter niet genoeg gestild, daags later liepen we door een andere jungle te ploegen. Hier werd het zowaar spannend (als in: link) toen het tijdens een klim over rotsen, in de loop van een uitgedroogde waterval, ineens begon te regenen. De gids werd er zowaar een beetje zenuwachtig van en spoorde ons aan om de gang erin te houden. Heleen, die zich even daarvoor nog hardop had afgevraagd of het misschien niet een idee zou zijn als men in de folder ook iets zou vertellen over de intensiteit van zo'n tocht, zodat je je daar in elk geval geestelijk op kon voorbereiden, kreeg plotseling de smaak te pakken en tijgerde met een noodgang de spekgladde rotsen op. Toen we de beek (en daarmee de rotsen) eenmaal verlaten hadden volgde nog zo'n twee uur ploeteren door de jungle, waarbij ik me weer realiseerde waarom ze spreken van een tropisch REGENwoud. Werkelijk alles was doorweekt, en we vonden dan ook dat we het volgende onderdeel, relaxen op het een van de eilanden, meer dan verdiend hadden.

Op dit moment zijn we op Koh Phangan en daar blijven we voorlopig nog wel even. Na alle activiteit en het volle programma van de afgelopen weken vonden we dat we nu maar eens een dag in een hangmat moesten blijven liggen. Qua boek (Geert Mak, De Eeuw van mijn Vader, ruim 600 pagina's) moest dat geen probleem zijn. De hele dag lagen we hardop te bedenken wat we allemaal nog wilden doen en hoeveel tijd we daarvoor hadden. Na een paar keer de zee in gerend te zijn zonder zonnebrand 'want zo snel verbrand je toch niet' (zo snel verbrand je dus wel) hielden we het aan het eind van de middag echt niet meer en sprongen we op het gehuurde scootertje om het eiland wat te bekijken. Op een bankje zaten we een half uur later naar de zonsondergang te kijken. Ik had net de fotosessie 'Leeg vissersbootje op strand met vuurrode zonsondergang' achter de rug (helaas werkt het uploaden van foto's hier niet, dus vandaag helaas geen foto's), Heleen zocht in de Lonely Planet naar de Thaise vertaling van 'ga weg, vieze zwerfhond'. We bespraken de loop der dingen en kwamen tot de conclusie dat de hangmatten van de strandhut waar we nu in sliepen veel beter lagen dan die van een eerdere gelegenheid, hoewel daar de afstand tot de zee korter was en de straal uit de douche eigenlijk ook wat lekkerder.

En toen we daar zo zaten kwam de gedachte bij me op die ik eerder had toen ik door de jungle banjerde en onder meer apen en olifanten zag en toen ik in Chiang Mai de straatorkestjes zag zitten met gehandicapte muzikanten. Ik bedacht het me toen ik achterop de motor van Thang zat en de lucht rook die ik nog van vroeger kende (wanneer ik de kabeltjes van de modelspoorbaan verkeerd had aangesloten en er wat wagentjes begonnen te roken) en Thang en ik gelijktijdig riepen: "there's this smell again!", maar ook toen ik rondliep op de dumpsite van Phnom Penh en toen ik 'Begin de dag met een Dansje' zong de Cambodian Children Learning Farm Samrong.

De zon ging onder en ik dacht: wat hebben we het toch goed.

George in Thailand bellen kan nu véél goedkoper met HalloBuitenland.nl